— Wij verhogen uw comfort
Comfortlift Orona

De vele gezichten van dementie

dinsdag 21 september 2021
Vandaag, 21 september, is het Wereld Alzheimer Dag, in het leven geroepen om extra aandacht te vragen voor dementie.

Dementie in cijfers

Om de omvang van dementie in de wereld te kunnen begrijpen, is het belangrijk eerst enkele cijfers mee te delen. Niet om schrik aan te jagen, maar gewoon om te duiden hoe groot we moeten denken.

Elke 4 seconden krijgt iemand ergens ter wereld dementie. Volgens de WHO is dit prioriteit nummer 1 aangezien op heden de kans 1 op 5 is om dementie te krijgen. Dit aantal zal enkel maar oplopen door de vergrijzing van de bevolking en de stijgende levensverwachting. Tegen 2050 schat men dat er in Europa maar liefst 21 miljoen mensen met dementie zullen zijn.

Dementie in vormen

Dementie is de verzamelnaam voor verschillende ziektes waarbij de hersenen aangetast worden en iemand steeds verder achteruitgaat in zijn/haar functioneren.

Alzheimer is met zijn 70% de meest voorkomende vorm van dementie. De aard, de ernst en het tempo van het dementieproces verschillen van persoon tot persoon. Enkele gelijklopende zaken in het algemeen zijn: het kost meer moeite om een gesprek te volgen, beslissingen te nemen, kortom om het hoofd erbij te houden. Nieuwe zaken aanleren of recente informatie onthouden verloopt moeizamer. Ook wijziging in gedrag is deel van het ziektebeeld. Mensen worden minder sociaal, apathisch, achterdochtig of zelfs agressief. In de loop van het proces zullen ook de lichamelijke functies afzwakken. Erfelijke factoren spelen een rol en vrouwen lijken er vaker mee te kampen dan mannen. Al is het altijd een samenspel van verschillende factoren zowel genetisch als niet-genetisch die leiden tot dementie.

Vasculaire dementie is dan weer een veelvoorkomende oorzaak bij jongdementie en gaat geregeld samen met Alzheimer. Door een probleem met de bloedtoevoer naar de hersenen krijgen deze niet genoeg zuurstof en sterven er hersencellen af. Het klachtenpatroon varieert van welke zones van de hersenen aangetast zijn.

Frontotemporale dementie komt eveneens vooral voor bij jonge mensen. Deze vorm tast – zoals de naam doet vermoeden – voornamelijk de frontaal- en temporaalkwab van de hersenen aan. Als de frontaalkwab is beschadigd, verandert iemands karakter, gedrag en persoonlijkheid. Bij beschadiging van de temporaalkwab, zijn er problemen met het spreken en begrijpen van taal. Het is ook niet te genezen maar de gedragsveranderingen kunnen met medicijnen worden behandeld.

Een persoon met Lewy body dementie vertoont zowel symptomen van de ziekte van Alzheimer als van de ziekte van Parkinson. Het is een opmerkelijke vorm van dementie waarover nog niet veel bekend is. Visuele hallucinaties kunnen onderdeel zijn van deze soort dementie. Sommige antiparkinsonmiddelen kunnen leiden tot verwardheid, wanen en hallucinaties. Zonder deze medicijnen, zijn er echter vaak valincidenten. Het is dus echt afwegen tussen het effect op mobiliteit en het risico op negatieve bijwerkingen. Omgekeerd hebben medicijnen die helpen voor verwardheid en psychoses dan weer een negatieve invloed op de beweeglijkheid. Het is dus een wikken en wegen om tot de best mogelijke combinatie te komen.

Een trap- of huislift kan alvast valincidenten op de trap voorkomen. Zo ben je zeker dat uw geliefden veilig boven raken en de kamers op het verdiep kunnen blijven gebruiken. Contacteer ons gerust voor een vrijblijvende afspraak.

Dementie in praktijk

Dementie is geen onderdeel van een normaal verouderingsproces. Het is een progressieve aandoening waarvan de oorsprong niet 100% duidelijk is. Vergeetachtigheid wijst niet noodzakelijk op een vorm van dementie. Het geheugen gaat er sowieso met ouder worden op achteruit. Merkt u toch dat een persoon uit uw omgeving niet enkel kleine zaken maar volledige gebeurtenissen begint te vergeten, dan is een bezoek aan uw huisarts aangewezen.

Omdat personen met dementie het gevoel hebben dat ze beperkt worden in hun vrijheid, is het belangrijk om als zorgverlener of mantelzorger erop toe te zien dat ze alles dat ze nog zelf kunnen doen, ook effectief veilig kunnen doen. Valpreventieprogramma’s bijvoorbeeld hebben hun nut al bewezen. Het risico op vallen wordt veroorzaakt door meerdere factoren. Mobiliteitsproblemen, een eerdere val, gebruik van medicijnen, verminderd zicht, valangst, duizeligheid, problemen met voeten, ondervoeding of risico’s in de leefomgeving – bijvoorbeeld een gladde vloer, slechte verlichting, onaangepast schoeisel of trappen – zijn belangrijke elementen die mee een val kunnen veroorzaken.

De gedragsproblemen die gepaard gaan met verschillende dementievormen worden soms onder controle gehouden met medicatie die dan weer een negatieve invloed heeft op het valrisico. De behandeling van een persoon van dementie is dus steeds in overleg met de persoon zelf, de naasten, zorgverleners en/of dokter. Zo worden alle facetten meegenomen in het plan van aanpak. Want dementie is een zeer complex gegeven en heeft op iedereen een andere invloed.

Aangezien er nog heel weinig efficiënte behandelingen bestaan en een echte genezing niet mogelijk is, is het belangrijk dat er awareness wordt gecreëerd rond het thema. Verdere fundraising is nodig om onderzoek te financieren. Ook de overheid beseft dat het tijd is om actie te ondernemen en komt met een nieuw dementieplan 2021-2025.